عکس هایی تماشایی از فوران های آتشفشانی (ترجمه)
نهشته های آتشفشانی در آیو (قمر مشتری)
قمرمشتری یعنی آیو (Io) فعالترین توده (body) آتشفشانی در منظومه شمسی است. نواحی سیاه، نهشته هایی از فعالیت های اخیر آتشفشانی اند. رنگ زرد- قهوه ای نهشته های سولفوری را مشخص می سازد که اغلب آیو را می پوشانند. مناطق قرمز از نهشته های سولفوری پوشیده شده اند که همچنان از فوران های اخیر گرمند. این تصویر از اطلاعاتیکه توسط فضاپیمای گالیله در سپتامبر سال 1997 از فاصله 500 هزار کیلومتری جمع آوری شده، تهیه گردیده است. (تصویر از ناسا)
ابرهایی از خاکستر و بخار بر فراز آتشفشان ریدَوت (Redoubt)
ابر فوران آتشفشان ریدَوت (Redoubt) آنگونه که از شبه جزیره کانایی (Kenai Peninsula) دیده می شود. ستون قارچ مانند، از بهمن هایی از آوارهای داغ (جریان های آذرآواری) سربرفراشت که از دامنه شمالی آتشفشان به پائین ریزش نمود. ابرکوچکتر، ستون سفید بخاری است که از فرازدهانه آتش فشان برمی خیزد. (تصویر از R. Clucas, April 21, 1990)
قدرتمند ترین فوران آتشفشانی قرن بیستم
قدرتمندترین فوران قرن بیستم نمونه ای از شناسایی اشتباه بود. در ابتدا انفجار را به کوه کاتمای (Mount Katmai) نسبت دادند اما سال ها بعد تشخیص داده شد که در واقع فوران در محل گنبد آتش فشانی نُوا راپتا (Novarupta) به وقوع پیوسته است. در این تصویر لایه های بارش خاکستر(Ash fall) به رنگ قرمز و نهشته هایی از یک روانه گِل به رنگ زرد نشان داده می شوند.( تصویر از ناسا)
ریزش گدازه به درون دهانه آتشفشانی آلوی (Aloi Crater)
عکسی که در شب از فوران آتش فشان کیلائیو (Kilauea) در درحال ریزش به درون دهانه آتشفشانی آلوی در دسامبر 1969 گرفته شده است (عکس از سازمان زمین شناسی)
ستون عظیم
خاکستری پیناتوبو (Pinatubo)
کوه پیناتابو فیلیپین در 15 ژوئن سال 1991 فوران نمود. این فوران از نظر بزگی دومین فوران آتش فشانی قرن بیستم بود. (تصویر از NASA/GSFC )
کوه راینر (Rainier) مابین فوران ها در حال استراحت است
با اینکه کوه راینر از سال 1895 تاکنون فوران نکرده اما همچنان تصور می گردد که فعال بوده و پتانسیل فوران با نتایجی ویرانگر را دارد. (تصویر از: سازمان زمین شناسی ایالات متحده)
تصویری حرارتی از جریان نوع آآ (A'a) در
کیلائیو
این تصویری حرارتی از یک جریان نوع "ای ای" کانالیزه شده که بوسیله چشمه هایی
در انتهای غربی سیستم شکاف های کیلائیو (fissure system) درحال تغذیه شدن می باشد.
در نزدیکی انتهای جریان، کانال به درون یک پیشانی جریان (flow front) دلتا شکل تخلیه می گردد
(تصویر از سازمان زمین شناسی ایالات متحده)
قربانیان فوران وزوو (Vesuvius) در سال 79 قبل از میلاد
قالب های گچی (Plaster casts) از افرادی که حین فوران آتش فشان کوه وزوو در شهر
پومپئی (Pompeii) ایتالیا جان باخته و به وسیله بارش خاکستر دفن گردیدند.
(باغ فراریان، تصویر از Lancevortex )
]در سال 1961، 13 فضای خالی در میان صدها لایه از خاکستر و آوار کشف شد.
ریختن گچ به درون این فضاهای خالی سبب شکل گیری مجسمه هایی از 13 انسان که در این جا جان باخته بودند، گردید. باستان شناسان تخمین می زنند که این 13 انسان در روز دوم فوران و در حالیکه در تلاش برای فرار بودند، جان خود را از دست داده اند. به همین دلیل است که اینجا را "باغ فراریان" می نامند. [
پایه ستون فوران چایتِن (Chaitén)
نمایی از ستون فوران (eruption column) آتشفشان چایتِن شیلی که در 26 می سال 2008 عکس برداری شده است. قطر مخروط آتشفشان (caldera) از لبه ای تا لبه دیگر، حدود 3 کیلومتر است (تصویر از J.N. Marso )
فواره گدازه در دودکش مائونا اولو (Mauna Ulu)
فوران سال 1969 مائونا اولو که دودکشی (Vent) از آتشفشان کیلائیو هاوایی است، نمونه ای تماشایی از فواره زدن آتش (fire fountaining) بود. فوران آتش، تحت نام "فوران هاوائیایی" نیز شناخته می شود (عکس از D.A. Swanson, USGS, August 22, 1969 )
فوران زیردریایی آتشفشان وست ماتا (West Mata)
تصویری زیرآبی از گدازه های فروزان، ستون های گاز و خاکسترهای درحال خروج که در نزدیکی قله آتشفشان وست ماتا در حوضه اقیانوسی لائو دراقیانوس آرام غربی طی یک فوران در سال 2009 گرفته شده است (تصویر از NOAA / NSF / WHOI )
بازالت
های بالشی در آتشفشان وِست ماتا
لوله ای از گدازه های بالشی در آتشفشان "وِست ماتا" در اقیانوس آرام غربی که از یک جریان زیر آبی با فشار به بیرون رانده می شود (تصویر از NOAA / NSF / WHOI)
فوران دهانه
آتشفشانی در استرومبولی (Stromboli)
فورانی کوچک در دهانه آتشفشان استرومبولی (تصویر از Rainer Albiez)
ورود
گدازه از دودکش پو او، اوه اوه (Pu`u
`O`o) به
اقیانوس
جریاناتی بازالتی ناشی از فوران دودکش پو او، اوه اوه (Pu`u `O`o) در جزایر هاوایی که وارد اقیانوس آرام می شوند. (تصویر از ناسا)
فوران بخار در کوه وِنیامینف (Veniaminof)
برخاستن بخار از یک مخروط خاکستر (cinder cone) در دهانه آتشفشانی کوه ونیامینُف، آلاسکا (به لبه ها در دوردست نگاه کنید) طی فوران سال 1984. جریانی از گدازه، گودال بزرگی را روی پوشش یخی، ذوب نموده است. (عکس ازB. Yount )
درختان ریشه کن شده بوسیله انفجار کوه سنت هلن
درختان ریشه کن شده پس از فوران کوه سنت هلن در سال1980 تمام زمین را پوشانده اند. انفجار جانبی (lateral blast یا Flank eruption : فوران آتش فشان از دامنه کوه) درختان را تا شعاع چندین کیلومتری بخش شمالی این کوهستان ریشه کن نمود. درختانی که می توانستد برای ساخت تقریباً 150 هزار خانه استفاده شوند (عکس از سازمان زمین شناسی ایالات متحده)
بلندای
ستون خاکستر روی ایا فیا تلایوکوتل (Eyjafjallajökull)
این تصویر ماهواره ای ارتفاع ستون خاکستر (ash plume) ایا فیا تلایوکوتل (Eyjafjallajökull) که منطبق بر چشم اندازی طبیعی گردیده است، را نشان می دهد. وقوع این آتشفشان در آپریل 2010 برای خطوط هوایی به خاطر از دست دادن پول های بلیط هزینه ای برابر با 3.3 میلیارد دلار به همراه داشت (تصویر از ناسا)
کاساتوچی پوشیده شده از ذرات آذرآواری
دامنه جنوب غربی آتشفشان کاساتوچی (Kasatochi) پس از یک موج خروشان آذرآواری (pyroclastic surge) و باران خاکستر در 22 آگوست سال 2008 میلادی با آوارهای ریز دانه آذرآواری پوشیده شد. (تصویر از Chris Waythomas )
نقشه فعالیت های آتشفشانی آیو (قمر مشتری)
نقشه حرارتی (Heat map) از فعالیت های آتشفشانی در آی او (قمر مشتری) که بوسیله
سفینه فضایی گالیله طی یک خورشید گرفتگی (eclipse) بدست آمد(تصویر از ناسا)
یکی از فعالترین آتشفشان های آلاسکا
کوه کلیولند یکی از فعال ترین آتشفشان ها در آلاسکا و تهدیدی جدی برای عبور و مرور هوایی است. این فوران در تاریخ 23 می 2006 (سه شنبه 2 خرداد 1385) به وقوع پیوست و بوسیله فضانورد جِف ویلیامز (Jeff Williams) ازایستگاه فضایی بین المللی گرفته شد.
فوران
پو او، اوه اوه (Pu`u `O`o)
مخروط پو او، اوه اوه، در ابتدای فورانی که برای بیش از سه ادامه خواهد داشت و امروزه نیز ادامه دارد.
توجه!
استفاده از این مطلب، تنها با درج نام منبع، بلامانع می باشد.
(Spectacular Volcanic Eruption Photos)
مترجم: هومن حاجی کریمی، اردیبهشت 92
Translation from English to Farsi by Hooman hajikarimi
نویسنده مقاله: هوبارت کینگ