سنگ ماه تولد حقیقت دارد
سنگ متولدین آبان ماه
سنگ ماه متولد آبان : توپاز
سنگ ماه/ توپاز
تا پیش از رنسانس، در اروپا هر سنگ زرد رنگی را توپاز می نامیدند (سنگ پریدوت را هم یك نوع توپاز میدانستند). توپاز ( TOPAZ ) از واژه توپازیوس كه نام جزیرهای در دریای سرخ است گرفته شده و در زبان یونانی معنای جست و جو كردن می دهد.
این سنگ سمبل وقار و ابهت، و نشانه شادی و موفقیت است. مصریها سنگ توپاز را سمبل خورشید می دانند. یونانیها نیز معتقدند این سنگ به انسان نیرویی خاص می دهد و طلسم و جادو را باطل می كند. حتی در گذشته بر این باور بودند كه اگر كسی این سنگ را همراه داشته باشد از نظرها دور می ماند. رومیها اعتقاد داشتند كه توپاز هوش و وفاداری را افزایش می دهد. به علاوه، آنان پودر این سنگ را در شربت حل می کردند و برای درمان خونریزی و آسم از آن استفاده می كردهاند. از پودر آن برای درمان و التیام سوختگی و زخمهای شدید نیز بهره می بردهاند. حتی در مواردی به عنوان پادزهر استفاده می شده است. توپاز در برزیل نشانه و سمبل دندان پزشكان است.
اسكار وایلد(1) در یكی از كتابهای خود می گوید: من توپازهایی دارم به رنگ زرد، همسان چشم ببر؛ به صورتی چشم كبوتران و سبزی چشم گربهها.توپاز به رنگهای زرد، قرمز مایل به قهوهای، آبی روشن، صورتی متمایل به قرمز، و سبز روشن یافت می شود.
مرغوب ترین رنگ توپاز صورتی است؛ اما در بین جواهر فروشان و مصرف كنندگان توپاز، رنگهای زرد و قهوهای معروف تر و متداول تراست.
اسید سولفوریك دشمن شماره یك توپاز است و آن را تخریب می كند. بنابراین توصیه می شود برای حفظ این سنگ - و اصولاً تمام سنگهای قیمتی و نیز جواهرات - از نگه داشتن آنها در كنار مواد شیمیایی به خصوص اسیدها پرهیز شود.
معادن مهمی كه امروزه سنگ توپاز از آنها استخراج می شود، در كشورهای سری لانكا، برزیل، مكزیك، آمریكا، برمه، استرالیا، ژاپن، روسیه و ایرلند شمالی قرار دارند. توپازهایی كه از معادن ایرلند استخراج می شود اكثراً به رنگ آبی روشن است.
از معادن توپاز بلورهایی به وزن چندین كیلوگرم استخراج می شود. برای مثال، در سال 1965 كریستالی از توپاز آبی به وزن 100 كیلوگرم در اوكراین كشف شد كه در نوع خود بی نظیر است. در موزههای مختلف از جمله موزهای در واشنگتن، نگینهای تراشیده شدهای از توپاز وجود دارد كه در رنگها و وزنهای مختلف چشم بیننده را خیره می كنند و او را به تحسین وا می دارند. گفتنی است یكی از جالب ترین و دیدنی ترین نقاط دنیا كه انواع سنگهای رنگی نیمه قیمتی را می توان در آن تماشا كرد ایستگاههای مترو در شهر مسكو است. در این مراكز، دیوار ایستگاهها به وسیله تابلوهایی بسیار زیبا از سنگهای استخراج شده از معادن روسیه تزیین شدهاند.
توپازهای بی رنگ استخراجی را می توانند از طریق حرارت و با استفاده از مواد شیمیایی به رنگهای مختلف درآورند. یكی از جالب ترین توپازهای بی رنگ كه مدتها تصور می شد یك برلیان بسیار درشت است توپاز براگانزا(BRAGANZA) به وزن 1640 قیراط است كه جزو جواهرات سلطنتی محسوب می شود و در تاج پادشاهی كشور پرتغال قرار دارد.
نگینهای تراشیده از توپاز معمولاً به شكل تراش زمرد است. بلورهای ناپاك توپاز را به صورت كاپوشن (تراش بیضی بدون وجه) و توپاز بی رنگ را به صورت بریل تراش می دهند.
در طبیعت كانیهای دیگری وجود دارند كه تراش داده شدهِ آنها در ظاهر به شكل توپاز است؛ از جمله سیترین، كریستوبریل، اكومارین، بریل طلایی و تورمالین.
سنگ توپاز امروزه در صنعت جواهرات با مدلهای گوناگون ارائه می شود و طرفداران بسیاری دارد. معمولاً برای سنین بالا به شكل انگشتری و برای جوان ترها به صورت مدال با زنجیر ساخته می شود. توپاز را كمتر به صورت ست (سری) كامل عرضه می كنند. توپاز در اروپا بیشتر به شكل سنجاق سینه، در كشورهای شرقی به صورت انگشتری، و به طور كلی در دنیا بیشتر به شكل مدال با زنجیر استفاده می شود.
سنگ متولدین آذر ماه
سنگ ماه متولد آذر : فیروزه
فیروزه ، سنگ متولدین آذر
تاریخچه كشف معادن فیروزه(TURQUOISE) در ایران به حدود هفتهزار سال پیش می رسد. اصولاً در قدیم از سنگهایی كه یافت می شد به عنوان طلسم و بیشتر در مراسم مذهبی استفاده می كردند. در عهد باستان، دو سنگ فیروزه و لاجورد بسیار قیمتی و مهم به شمار می رفتند؛ چنان كه هنگام تقسیم غنایم نسبت به طلا در اولویت قرار می گرفتند؛ و همواره جزو ذخایر با ارزش و مهم پادشاهان بودهاند.
فیروزهِ ایران كه معادن اصلی آن در شمال شرقی كشور واقع شده، بهترین و زیباترین نوع این سنگ در دنیا قلمداد می شود و هر نوع فیروزهِ مرغوب را فیروزهِ ایران(PERSIAN TURQUOISE) می گویند. اصولاً فیروزه را در دنیا به نام ایران می شناسند و در نمایشگاههای جواهر نیز، این سنگ را سمبل كشور ما می دانند.
فیروزه به صورت تودههای فشرده و یا قلوه سنگ از معادن استخراج می شود و مهمترین معادن آن در افغانستان، شرق استرالیا، ایالات متحد آمریكا، مصر، آمریكای جنوبی، بعضی مناطق آسیای مركزی و حتی چین یافت میشود.
در معدن فیروزه مصر كه از سالیان بسیار دور مورد استفاده بوده، رگههای سیاهرنگی در فیروزهها وجود دارد كه اصطلاحاً به این سنگها فیروزه شجری گفته می شود؛ و به علت استخراج بیش از حد در گذشته، امروزه سنگهای استخراج شده از این معدن از نظر رنگ و صافی كیفیت پایین تری دارند. به همین علت با تزریق روغن، پارافین یا مواد پلاستیكی آنها را اصلاح و وارد بازار می كنند.
رنگ خالص آبی در فیروزه بسیار كمیاب، و به همین دلیل نوع صاف و صیقلی آن بسیار با ارزش و گران است. اشاره میشود، نگینهای شبه فیروزه در بازار بسیار زیادند؛ بنابراین هنگام خرید باید دقت فراوان داشت.
این كانی كه به رنگ آبی - از روشن تا تیره - است، در اثر حرارت تغییر رنگ میدهد و به رنگ سبز مات درمیآید. نگین فیروزه در نتیجهِ تابش نور خورشید تبخیر میشود و تغییر رنگ می دهد. رنگ فیروزه در تماس با مواد شیمیایی و حتی آرایشی نیز تغییر می كند و جلای آن از بین می رود. بنابراین توصیه می شود هنگام استفاده از مواد آرایشی و یا استحمام و شستوشو، جواهرات دارای فیروزه در معرض این مواد قرار نگیرند.
در بازار ایران دو نوع فیروزه پرطرفدار است؛فیروزه نیشابور كه بهترین نوع و گرانترین است؛ وفیروزه دامغان كه كیفیت پایینتری دارد.یكی از معروف ترین معادن فیروزه در دنیا درخراسان قرار گرفته و به همین علت، این استان، به خصوص شهر مشهد، مركز تراش و معاملات عمده فیروزه در جهان است؛ به طوری كه مقدار زیادی فیروزه استخراجی از معادن دیگر كشورها را در مشهد تراش می دهند و از آن جا به دیگر بازارهای جهانی وارد می كنند.فیروزههایی كه در مشهد تراش داده می شوند به نام فیروزه خراسانی مشهورند.
رنگ فیروزه در تماس با مواد شیمیایی و حتی آرایشی نیز تغییر میكند و جلای آن از بین می رود. بنابراین توصیه میشود هنگام استفاده از مواد آرایشی و یا استحمام و شستوشو، جواهرات دارای فیروزه در معرض این مواد قرار نگیرند.
گفتنی است، یكی از دیدنی ترین مراكز فیروزهِ دنیا آستان قدس رضوی است و در مكانهای مختلف آن فیروزههای نادر به چشم می خورد.
در موزه جواهرات ملی ایران در بانك مركزی، انواع جواهرات ساخته شده از فیروزه با قدمتهای متفاوت و در اندازههای نادر وجود دارد كه در دنیا كم نظیر است.
در فرهنگ دینی ما در احادیث و روایات مختلف، داشتن انگشتری با نگین فیروزه به خصوص برای آقایان توصیه شده است. این سنگ به دلیل رنگ و درخشش آن شادی آور است و خواص بسیار دارد. به همین دلیل استفاده از آن بین عموم مردم رواج دارد.
جالب است بدانید در گذشته اعتقاد بر این بود كه هر كه با خود فیروزه داشته باشد بر دیگران پیروز خواهد شد؛ بر این اساسنام اصلی این سنگ پیروزه بوده و بعدها به فیروزه تبدیل شده است.
سنگ متولدین دی ماه
سنگ ماه متولد دی : لعل
سنگ ماه / لعل
گارنتدر رنگهای مختلف وجود دارد و متداول ترین رنگ آن قرمز تیره است. نام دیگر گارنت لعل است. البته در حرفه جواهرسازی به سنگ اسپینل هم چون رنگ قرمز دارد، گاهی لعل گفته میشود.
گارنت كلمه ای لاتین و به معنای دانههای مُدوّر است. گارنت شفاف در جواهرسازی مورد استفاده قرار می گیرد و چند : نوع معروف و قابل استفاده آن در جواهرسازی عبارت اند از:
الف) پیروپ؛ (pyrope)با رنگ قرمز و كمی متمایل به قهوهای كه معادن آن بیشتر در آفریقای جنوبی، سریلانكا، برزیل، استرالیا، چكواسلواكی و تانزانیاست. این سنگ در سدههای قبل بسیار مورد توجه جواهرسازان اروپا بود. علت این توجه نیز رنگ آتشین آن بوده است.
ب) آلماندین؛(almandine)این گارنت بیشتر به رنگ قرمز متمایل به بنفش است و گاهی قرمز آن با یاقوت قرمز و اسپینل اشتباه می شود. این گوهر بیشتر در كشورهای هندوستان، برزیل و افغانستان تولید می شود.
ج) گروسولار؛ (grossular)رنگ تیره متمایل به سبز و قهوهای روشن دارد و در كشورهای كانادا، افریقای جنوبی، روسیه، پاكستان و سریلانكا استخراج میشود.
 |
 |
 |
د) انواع دیگر گارنت عبارت اند از : اسپسارتیت(spessartite)، هسونیت(hessonite)و آندرادیت(andradite) .
رنگهای گارنت جلوه و زیبایی خاصی دارند. این گوهر به دلیل تنوع رنگ و وجود معادن پراكنده در تمام دنیا به خصوص در كشورهای پرجمعیت (از جمله هندوستان، پاكستان و برزیل) و انواع خاصی از آن در كشورهای اروپایی در ساخت جواهرات بومی جایگاه خاصی دارد و به دلیل ارزانی برای تمام طبقات مردم قابل استفاده است. ناگفته نماند در بسیاری از همین كشورها در مورد این گوهر اعتقادات و باورهای خاصی وجود دارد. گفتنی است این گونه اعتقادات در مورد سنگها، به طور كلی جنبه نمادین دارد. امروزه با پیشرفت علم و كشف خواص فیزیكی این عناصر، در مورد هر سنگ مواردی مشخص شده كه در شمارههای قبل به نمونه هایی اشاره كردهایم.
اصولاً گوهرها به خاطر رنگ، درخشش، شفافیت، سختی زیاد، كمیابی و یا پدیدههای نوری مورد توجه انسانها بودهاند. همین انگیزهها باعث شده كه امروزه در لابراتوارها گوهرهایی با تركیبات شیمیایی برابر و خواص فیزیكی مشابه با گونههای طبیعی ساخته شود؛ و البته مصنوعی بودن این سنگها باید ذكر شود تا استفادهكننده گمراه نشود؛ برای مثال گفته شود یاقوت مصنوعی، زمرد مصنوعی و...؛ این شیوه ساخت راsynthetic gemstone گویند. به علاوه، گوهرهایی هم به نام بدلی ساخته می شوند كه معمولاً موادی مثل شیشه و پلاستیك در آنها به كار رفته است. این بدلها فقط رنگ، جلا و شفافیت جواهرات اصل را دارند و فاقد خواص فیزیكی و شیمیایی نوع اصل هستند. به این شیوه ساختimitationگویند.
دیگر سنگ متولدین دی ماه كوارتز صورتی ( (rose quartzاست. این سنگ زیبا در برزیل استخراج می شود و قیمت زیادی ندارد. از آن مهرههای ریز و درشت تراش می دهند كه معمولاً به صورت گردن آویز استفاده می شود. بعضی از انواع كوارتز را هم در آزمایشگاهها به صورت مصنوعی تولید می كنند كه برای مصارف زینتی و صنعتی مورد استفاده قرار می گیرد. در گروه كوارتز، سنگهای دیگری وجود دارد كه هر كدام رنگ و تراش خاصی دارند.
دیگر انواع كوارتز عبارت اند از:كوارتز دودی ( (smoky quartz، كوارتز پریز(prase)، كوارتز آبی( (blue quartzو سیترین؛(citrine)و جالب ترین نوع كوارتز، كوارتز اَمتیست است كه در مطلب بعد، در مورد آن توضیحاتی ارائه خواهد شد.
سنگ ماه متولد بهمن : آماتیس
سنگ ماه / آمتیست
آماتیس
اَمتیست (AMETHYST) نوعی كریستال كوارتز به رنگ بنفش است؛ و در گروه كوارتز گرانبهاترین سنگ محسوب می شود. كوارتز در گروه اكسید سیلیس قرار دارد. خود سنگ كوارتز در طبیعت به رنگهای گوناگون یافت می شود كه هر كدام به نامی معروف است؛
مثلاً دُر كوهی (ROCK CRYSTAL) كه بی رنگ است و در تمام نقاط جهان معادن متعددی از آن وجود دارد؛ از جمله در ایران كه این نام (دُر) همیشه مترادف با جواهر به كار برده می شود و جایگاه خاصی دارد.
یكی دیگر از انواع كوارتز، سیترین(CITRINE) است كه به رنگ زرد روشن تا زرد طلایی و زرد مایل به قهوهای یافت می شود و بسیار مورد توجه جواهر سازان قرار دارد. این سنگ زیبا كه بسیار شفاف است و درخشش بی نظیری دارد، گاهی با توپاز اشتباه گرفته می شود. البته بلورهای سیترین بسیار كمیاب است؛ و سیترینهای موجود در بازار از انواع دیگر كوارتز به خصوص كوارتز دودی است كه به وسیله حرارت آن را به رنگ زرد در می آورند؛ و با تورمالین زرد، بریل زرد و نیز توپاز زرد شباهت دارد.
آماتیس در گروه سنگهای رنگی در جواهر سازی بسیار مورد توجه است و بیشترین طرفدار را دارد؛ زیرا رنگ آن منحصر به فرد است و در گوهرها كمتر دیده می شود.
بلور آماتیس در لابهلای سنگها و مواد رسوبی یافت می شود و معادن اصلی و مهم آن در برزیل، ماداگاسكار، اروگوئه، نامیبیا، ژاپن، ایران، آلمان، فرانسه، اتریش و كوههای اورال است. نام این سنگ از زبان یونانی گرفته شده است. در مورد این گوهر افسانه های فراوان و كاربردهای مختلف ذكر كردهاند.
امروزه اسقفهای كاتولیك در بعضی مراسم مذهبی، انگشتری و جامهای آماتیس به كار می برند. در گذشته از این سنگ به خاطر رنگ زیبای آن در ساخت جواهر برای ملكه ها و نیز تاج پادشاهان و جام های گوناگون استفاده می شده و برای آن ارزش و اعتبار خاصی قائل بودهاند. نمونههای این شاهكارها را در موزهها و كلیساهای كشورهای اروپایی می توان مشاهده كرد. از آماتیس برای تسكین سردردهای میگرنی، كم كردن فشارهای عصبی، درمان كم خوابی و كاهش اضطراب استفاده می شود.
فرمول شیمیایی آماتیس 2SIO و درجه سختی آن در مقیاس مُو(MOE) هفت است. این سنگ در مقابل حرارت حساس است و به همین دلیل بایستی بعد از پایان كار جواهر سازی و آبكاری، نگین را سوار كرد.برای تمیز كردن جواهرات ساخته شده با این گوهر، میتوان از آب سرد استفاده كرد. اسیدها و مواد قلیایی اثر مخرب روی آن دارد و مانند دیگر جواهرات باید در نگهداری آن دقت فراوان شود.
توجه داشته باشید كه هدف از معرفی سنگها و انواع جواهر در این صفحه افزایش اطلاعات عمومی و آگاهی دادن به علاقه مندان برای انتخاب بهتر و نگهداری صحیح آنهاست. یادآوری می شود در شرع مقدس اسلام زینت برای بانوان با رعایت آداب شرعی توصیه شده و حتی برای استفاده درست از آن ثواب منظور می شود؛ به علاوه، هزینه بسیار زیاد زینتآلات ایجاب می كند كه در حفظ این سرمایه خانوادگی و به عبارتی سرمایه ملی دقت شود.
سنگ ماه متولد اسفند : آکوامارین
سنگ ماه / آكوامارین
متولدین اسفند خصوصیاتی دارند كه با متولدین دیگر ماههای سال كاملاً متفاوت است؛ از بارزترین این موارد آرام بودن را می توان نام برد. سنگ این ماه آبی روشن است؛ رنگی كه به انسان آرامشی همراه با نشاط می دهد.
این سنگ آكوامارین (AQUAMARINE) نام دارد و مخصوص جنس مؤنث است. سیستم ایمنی و اعصاب را تقویت می كند و باعث آرامش غدد می شود.
واژه آكوامارین مشتق از كلمه ای لاتین به معنای آب دریاست و براساس رنگ آبی آن به این نام خوانده می شود. در ایام قدیم دریانوردان در سفرها یا جنگهای دریایی به عنوان طلسم برای غلبه بر حوادث یا دشمن از آن استفاده می كردند.
آكوامارین در گروه سنگهای بریل قرار دارد كه در این گروه یكی از شاخص ترین گوهرها، زمرد است.
دیگر گوهرهای بریل عبارت اند از بریل طلایی، بریل بیكسبیت (BIXBITE) به رنگ قرمز،
بریل مورگانیت (MORGANITE) به رنگ صورتی و بریل گوشنیت (GOSHENITE) كه بیرنگ است.
آكوامارین جزو آن دسته از جواهرات است كه برای جواهرسازان و بسیاری از خانمها جاذبه فراوان دارد و كمتر ویترین جواهر فروشی هست كه برای جلوه و زیبایی، قطعه ای جواهر ساخته شده با این سنگ در آن نباشد.
آكوامارین بیشتر به صورت سِت (مجموعه) درست می شود و به شكل انگشتری بیشتر رایج است. این سنگ را اغلب به صورت زمردگونه تراش می دهند و دیگر فرمهای تراش را كمتر برای آن به كار می برند.
باید توجه داشت كه این گوهر ترد و شكننده و در برابر حرارت حساس است و مواد شیمیایی ضعیف اثر چندانی بر آن ندارند، اما در مقابل اسیدها واكنش نشان می دهد و در آن نقطههای ریز و درشت به وجود می آید. جواهر سازان بایستی دقت داشته باشند كه این سنگ را بعد از پولیش و آبكاری سوار كنند. به علاوه، آكوامارین چون بیشتر به صورت قطعات بزرگ روی جواهرات است، خانمها باید در نگهداری آن داخل جعبه دقت كنند؛ زیرا در تماس با دیگر جواهرات ممكن است آسیب ببیند.
معادن آكوامارین مانند سایر كانیها در تمام نقاط دنیا به صورت پراكنده یافت می شود، اما عمده معادن آن در برزیل، روسیه، استرالیا، مالاگاشی، برمه، هندوستان، ایالات متحده آمریکا و چند كشور آفریقایی قرار دارد.
كانیهای دیگری هم وجود دارد كه ممكن است با آكوامارین اشتباه شود، از جمله تورمالین آبی، زیركن(ZIRCON) ، توپاز آبی و كیانیتKIANITE)). امروزه آكوامارینهای مصنوعی نیز در لابراتوارها تولید می شود، اما با این سیستم مقرون به صرفه نیست و آكوامارینهای مصنوعی موجود در بازار در حقیقت اسپینل مصنوعی است كه به رنگ آكوامارین عرضه می شود.
در بسیاری از جواهرات قدیمی كه در موزهها و یا به صورت جواهرات سلطنتی كشورها وجود دارند، سنگهای درشتی به كار رفته كه آبی بسیار كم رنگی دارند و به دلیل شفافیت روغنی مانند بعضی از آنها، تصور بر این بوده كه الماسند؛ اما با پیشرفت علم جواهرشناسی مشخص شده كه آكوامارین هستند.
در سالهای اخیر كه ساخت جواهرات از نظر فرم دگرگون شده، انواع جواهر با سنگهای رنگی رواج پیدا كرده و بیشترین سنگهایی كه طرفداران زیادی دارند عبارت اند از آكوامارین، آماتیس و توپاز آبی. گفتنی است این سنگها به دلیل فراوانی در طبیعت و تولید مصنوعی آنها، مانند دیگر سنگهای قیمتی افزایش قیمت ندارند. تفاوت در خرید و فروش آنها با درصدهای بیشتری انجام میشود و استفاده از این جواهرات بیشتر براساس ذوق و سلیقه و زیبایی است.
سنگ متولدین فروردین ماه
سنگ ماه متولد فروردین : الماس
سنگ ماه / الماس
الماس(DIAMOND) یكی از گرانبهاترین سنگ های روی كره زمین است كه از فراوان ترین عنصر موجود - یعنی كربن - ساخته شده و سخت ترین ماده را تشكیل میدهد. بلورهای الماس از چهل و پنج میلیون سال پیش ، در اعماق زمین بر اثر آتشفشان ها در شرایط فشار بسیار بالا و درجه حرارت زیاد از كربن خالص با درجه95/99 درصد تشكیل شدهاند. الماس تراش داده شده را برلیان گویند.
الماس را به دلیل درخشش و تلألو بسیار زیاد آن در قرون و اعصار گذشته برای تزیین مجسمه ها و بت ها استفاده می كردهاند و درباره این سنگ زیبا افسانه ی ، داستان ها و فیلم های بسیاری ساخته اند. در تاریخ ، الماس را منشاء بسیاری از جنگ و ستیزها می دانند؛ و نمونه معروف آن انقلاب فرانسه است كه لویی پانزدهم سفارش یك گردنبند برلیان برای معشوقه خود داد و باعث خشم مردم فقیر شد. همچنین شاه شجاع افغان به خاطر الماس كوه نور از هر دو چشم نابینا و بسیار شكنجه شد. در طول تاریخ ، بسیاری از معابد و آثار تاریخی ، برای یافتن الماس به دست غارتگران ویران گردیده و به مكانهای مقدس و اجساد كشته شدگان در جنگ ها بی حرمتی شده است. در قدیم به دلیل نداشتن شناخت از خصوصیات واقعی الماس ، برای آن خصوصیات اغراق آمیزی قائل می شدند و آن را منشاء شجاعت و دلیری و نیز طلسم خوشبختی می دانستند. از پودر الماس هم به عنوان دارو استفاده می كردهاند.
هندوستان تا اواخر قرن هفدهم تنها كشور تولید كننده الماس بوده است. این سنگ گرانبها از قرن پانزدهم وارد اروپا شد و تراش های مختلفی طی سالیان روی آن صورت گرفت ، تا قرن بیستم كه تراش الماس به صورت امروزی ( تراش استاندارد) توسط جواهرتراشان بزرگ ابداع شد ؛ كه اندازهها و ابعاد مشخصی دارد.
با پیدا شدن الماس - آن هم به صورت اتفاقی - در اواخر قرن نوزدهم در آفریقای جنوبی، تجارت الماس از همین نقطه آغاز شد و به این ترتیب سیل مهاجران اروپایی ، به خصوص انگلیسیها ، راهی آفریقای جنوبی شد كه آن جا را در استعمار خود در آوردند. معروف ترین این مهاجران شخصی است به نام سیسیل رُدز( (CECIL RHODEZ كه شرح ماجراجوییهایش در مورد الماس خود می تواند کتابی باشد. به هر حال ، جز آفریقای جنوبی ، در كشورهای زامبیا و زیمبابوه نیز معادن متعدد الماس كشف شد و با استخراج این سنگ ، كمپانیهای بسیاری وارد این بازار شدند. از طرفی الماس های تولیدی در برزیل ، استرالیا و روسیه هم وارد بازار می شد كه این كمپانی ها را وادار كرد جهت كنترل الماس - به لحاظ تولید ، فروش و قیمت در جهان - سندیكایی تشكیل دهند. به این ترتیب سازمانی تأسیس شد به نامC.S.O كه یك سیستم حاكم بر كنترل بازار الماس را در جهان دارد. شركتهای بزرگی كه زیر نظر این سازمان هستند، الماسهای استخراجی را در اختیار دارند. این شركتها به صورت حساب شده توسط افرادی در مراكز بورس، الماسهای تولیدی را توزیع و از آن جا به مراكز تراش دهنده پخش میكنند. مراكز عمده فروش الماس راف (RAF) كشورهای انگلیس، سوئیس و آفریقای جنوبی است. (واژهِ راف به كلیه بلورهای استخراجی از معادن اتلاق می شود. در حقیقت راف سنگ تراش داده نشده است.)
مراكز عمده تراش الماس بلژیك، هلند، بمبئی، ژوهانسبورگ ، نیویورك ، بانكوك ، فلسطین اشغالی ، چین و روسیه است. در این میان آنتورپ (ANTWERP) بلژیك قلب و مركز تراش و مركز تجارت الماس راف محسوب می شود.
یك برلیان( الماس تراش داده شده) از قسمتهای زیر تشكیل شده است:
1. تاج(CROWN) كه قسمت بالای برلیان است.
2. لبه فارسی؛(GIRDLE) لبه جدا كننده قسمت تاج از پاویلیون.
3. پاویلیون؛(PAVILION) قسمت پایین برلیان.
4. كیولت(CULET) قسمت انتهای برلیان كه تیز است.
امروزه با پیشرفت تكنولوژی، شبه الماسهایی ساخته شده كه افراد عادی قادر به تشخیص آن نیستند و ممكن است اشخاص سودجو آنها را به جای الماس به مصرف كنندگان بفروشند. بدترین نوع آن الماس سوار شده روی پایه است كه عدم امكان اندازه گیری وزن مخصوص باعث عدم تشخیص درست آن می شود.
یكی از راههای ساده تشخیص برلیان اصل و شبه برلیان ، اندازه گیری ضریب شكست نور به وسیله دستگاه است. یكی از شبه الماس ها زیركن (ZIRCON) نام دارد كه یك كانی طبیعی است به رنگ بلور الماس؛ و دیگری موسونایت (MOISSONITE) است كه در سال 1997 میلادی ساخته شده و از نظر وزن مخصوص و ضریب شكست نور بسیار به الماس نزدیك است.
الماس اگر ناخالصی نداشته باشد بی رنگ است و وجود ناخالصی ها باعث ایجاد رنگ در آن میشود. رنگهای موجود الماس عبارت است از سفید، سفید كمی متمایل به آبی ، سفید متمایل به زرد و زرد. اگر الماس در مجاورت مواد رادیواكتیو قرار گیرد تغییر رنگ می دهد. كمیاب ترین رنگ الماس ، سبز و قرمز است. در اروپا و خاورمیانه رنگ های مختلف الماس به كار می رود ، در حالی كه در خاور دور فقط الماس بی رنگ طرفدار دارد و برلیان های زرد روشن و زرد شفاف بیشتر در آمریكا به كار گرفته می شود. تمام سنگ های جواهر را جِِـم استونز(GEM STONES) و كلیه سنگ های قیمتی به جز الماس را كالراستونز(COLOUR STONES) می نامند.
مشخصات برلیان خوب
از نظر علم جواهرشناسی ،رنگ سفید در الماس بهترین رنگ است و هر چه به طرف زردی و تیرگی پیش برود سنگ نامرغوب محسوب می شود.
امروزه در تمام دنیا دو سیستم درجه بندی برای رنگ الماس كاربرد دارد كه بیشتر مورد استفاده قرار می گیرند و در شناسنامه الماس درج می شود:
1. رنگ بندی در سیستم حروف كه از حرفA شروع و بهZ ختم می شود.
در این سیستم سه حرفA ، B وC رنگهای نادر و كمیاب هستند و برلیانهای رایج ازD شروع می شوند. بنابراین سه حرفD ، E وF رنگ كاملاً سفید و دلخواه و بسیار مرغوب قلمداد می شوند و سه حرف G ،H و I رنگ خوب و نزدیك به سفید؛ از حرف J به بعد نیز سنگ به طرف زردی پیش خواهد رفت. ناگفته نماند بعضی از برلیانهای رنگی كه به آنها FANCY گفته می شود و رنگهایی مانند زرد طلایی ، صورتی یا سبز دارند ، قیمتهای متداول در مورد آنها صدق نمی كند و تابع قیمتهای استثنایی است. این سنگها بسیار گرانبها و طالب آن كلكسیونرها هستند.
2. سیستم رنگ بندی كه در گذشته استفاده میشد؛
در این سیستم برلیانهای بی رنگ كه كمی آبی باشندJAGER ،
برلیان های كاملاً سفید RIVER ، برلیانهایی كه كمی رنگ زرد دارند
WESSELTON ، برلیانهای زرد كمرنگ CAPE و برلیانهای زرد پررنگPREMIER
نامگذاری شدهاند.
سنگ متولدین اردیبهشت ماه
سنگ ماه متولد اردیبهشت : زمرد
سنگ ماه / زمرد
زمرد(EMERALD) مترادف رنگ سبز است. این گوهر زیبا كه همرنگ طبیعت و رنگ زندگی است برای ما ایرانیان شكوه و جلوهای خاص دارد و رنگ آن گنبدهای سبز و مقدس ائمه را تداعی می كند. به همین دلیل بسیاری از خانوادهها ترجیح میدهند به عروس سرویس زمرد هدیه بدهند.
در فرهنگ های مختلف، اعتقادات متفاوتی درباره ی زمرد وجود دارد و انسان ها خواص جادویی حیرت آوری برای آن متصور بودهاند؛ برای مثال مصریان باستان در دهان مرده زمرد قرار می دادند تا در آن دنیا بهتر تكلم كند و نیز معتقد بودند این سنگ باعث باروری می شود. همچنین برای درمان چشم از آن استفاده می كردند. در بعضی جوامع به عنوان پادزهر و برای درمان بیماری صرع یا بیماری های معده استفاده می شده است و معتقد بودهاند كه
زمرد باعث تقویت حافظه و دور كردن ارواح خبیث و نیز تقویت عشق می شود.
آن چه مسلم است این كه زمرد واژهای یونانی نیست، چون تا امروز این سنگ در یونان مشاهده نشده ؛ بلكه در قدیم زمرد تركمنستان (اوزوم رود)از راه جاده ابریشم به اروپا برده شده است؛ چون در چشم بسیاری مجسمه های خدایان اساطیری زمرد به كار می رفته است.
زمرد و آكوامارین AQUAMARINE جزو گروه بریل BERYL هستند و گرانبهاترین سنگ این گروه زمرد است.
رنگ سبز زمرد در مقابل نور طبیعی یا نور مصنوعی و یا حرارت تغییر ناپذیر است.
البته حرارتهای بسیار بالا آن را دگرگون میكند.
بلورهای زمرد ناخالصیهای متعددی از قبیل گاز، مایعات و حباب دارند كه هر چه این ناخالصیها بیشتر باشد، زمرد مات و كـِدرتر خواهد بود.
البته اكثر زمردها ناخالصی دارند كه جواهر فروشان اصطلاحاً به آن «یخ» می گویند. یكی از راههای تشخیص زمرد اصل از زمرد بدلی و ساختگی ،همین ناخالصی هاست.
اولین معادن زمرد در عصر باستان و در جنوب مصر كشف شده كه در مقایسه با زمردهای امروزی كیفیت پایین تری داشته است. امروزه مهم ترین معدن زمرد جهان در كشور كلمبیا قرار دارد كه از قرن شانزدهم به بعد، از آن استخراج می شود. پیش از آن نیز به وسیله مردم بومی آن یعنی قوم «اینكا» بهره برداری می شده است. یكی از معادنی كه زمرد مرغوب با كیفیت عالی از آن استخراج می شود معدن موزو(MUZO) است كه زمرد شفاف با رنگ سبز سیر دارد. دیگر معدن معروف زمرد در كلمبیا، شیور(CHIVOR) است كه استخراج از آن چند قرن است ادامه دارد. دیگر معادن مهم زمرد در برزیل، پاكستان، افغانستان، روسیه، زامبیا، استرالیا، ماداگاسكار، تانزانیا، هندوستان و اتریش قرار دارند.
امروزه بهترین زمرد با كیفیت خوب كه در ساخت جواهرات از آن استفاده می شود زمرد كلمبیاست كه بسیار طرفدار و خواهان دارد. همین ویژگی باعث شده كه زمردهایی مصنوعی با كیفیت مشابه تولید شوند و به جای زمرد اصل به فروش برسند.
برای آشنایی خوانندگان، چند نوع زمرد معروف ساختگی را معرفی می كنیم:
الف) زمرد چتم؛(CHATAM)
این زمرد به وسیله كارخانه ای به همین نام به روش گرمایی و نیز جوش كردن زمرد ساخته میشود.
ب) زمرد ژیلسون(GILSON)
كه به روش گرمایی و آزمایشگاهی تولید میشود.
ج) زمرد لشلایتنر(LECHLEITNER)
كه در این روش لایه ای از زمرد روی یك بریل كشیده می شود.
بهترین كلكسیون زمرد دنیا از نظر تعداد، رنگ، اندازه و تراش در بانك مركزی كشور كلمبیا قرار دارد. در موزههای علوم طبیعی لندن و نیویورك، در بانك مركزی روسیه و نیز در كشور اتریش زمردهای معروف و مشهوری وجود دارد. به علاوه ، یكی از بزرگ ترین مجموعه های زمرد تراش داده شدهِ دنیا در بانك مركزی ایران نگهداری می شود كه جزو جواهرات ملی كشور ماست؛ و علاقه مندان را به دیدن آن توصیه می كنیم.
زمرد با آن كه سختی بالایی دارد، گوهری بسیار ترد و شكننده است و مراقبت ویژه میخواهد. در مقابل اسیدها مقاوم است و در برابر مواد شوینده مثل آب گرم و صابون مشكلی ندارد. اما در مقابل حرارت امكان ترك خوردن آن هست. بنابراین باید هنگام حرارت دادن و یا سوار كردن نگین بسیار دقت كرد. جواهر فروشان بسیاری از زمردها را برای اصلاح رنگ یا پـُر كردن شیارها روغنی می كنند. این روغن به مرور زمان و یا با حرارت خشك می شود و ممكن است بعضی نقاط زمرد بر اثر شست و شو حالت سفیدی (سفیدك) پیدا كند كه می توان آن را دوباره با روغن زیتون (به وسیله یك قلم و كمی پنبه آغشته) اصلاح و شفاف كرد. همان طور كه اشاره شد، زمرد گوهری شكننده است. بنابراین هنگام جا به جا كردن آن باید نهایت دقت را داشت؛ زیرا اگر روی سنگ بیفتد ممكن است خرد شود.
سنگ متولدین خرداد ماه
سنگ ماه متولد خرداد : مروارید
سنگ ماه / مروارید
مروارید جزو سنگها نیست، اما در گروه گوهرها قرار دارد. این گوهر زیبا را مظهر پاكی ، زیبایی و ظرافت میدانند و بشر از چندین هزار سال پیش آن را می شناخته است.
مروارید به رنگهای كرم ، طلایی ، نقرهای ، نقرهای مایل به سفید ، سفید متمایل به صورتی ، و نیز به رنگ های طوسی و مشكی وجود دارد.
یك دانه مروارید یا یك رشته مروارید وقتی ارزش و قیمت دارد كه گوهر ، صافی و درخشش طبیعی داشته باشد. با مروارید جواهراتی چون انگشتر، گردنبند ، سنجاق سینه و دستبند ساخته می شود.
اعراب و هندوها از گذشته های دور شیفته مروارید بودهاند و بر طبق روایات اعتقاد داشتند كه این گوهر از قطرات شبنم - كه شبهنگام از آسمان به دریا فرو می ریزد و در دل صدفها جای می گیرد - به وجود می آید. هندوها بر این باور بودهاند كه همراه مروارید بخت بلند هم به آدمی روی می آورد، به همین دلیل به نوعروسان مروارید هدیه می دهند.
در ایران نیز در گذشته و عصر حاضر رسم بر این بوده كه در مراسم عقد یا عروسی، مادرشوهر یك رشته مروارید به عروس خود هدیه می كرده است.بسیاری افراد همراه داشتن مروارید را برای خود لازم می دانند و آن را سرچشمه شانس و نیكبختی خویش به حساب میآورند. علت این اعتقاد به محل تولید و پیدایش این گوهر، یعنی آب ، برمیگردد.
نكته مهم در مورد مروارید، نگهداری و مراقبت از آن است. این گوهر زیبا و دوست داشتنی لطافت خاصی دارد، بنابراین نگهداری از آن دقت فراوان می طلبد. برای با طراوت نگهداشتن مروارید، بهتر است آن را با آب خنك و بدون مواد شیمیایی شست و شو داد. بهعلاوه ، لازم است از همجواری با مواد شیمیایی و نیز قرار گرفتن آن در مكان های گرم پرهیز شود.
در سالهای اخیر، بعضی خانمها مرواریدهای خود را با مهرههای طلا بند می كنند؛ اما باید توجه داشت كه این عمل به علت تماس مروارید با طلا باعث ساییدگی كنارههای این گوهر می شود و از قیمت و ارزش آن می كاهد. بنابراین توصیه می شود از مروارید طوری استفاده كنند كه با فلز یا جواهرات دیگر تماس نداشته باشد. نكته دیگر این كه مرواریدهای رشته ای باید هر یك سال مجدداً نخ شوند؛ بهعلاوه، اگر به طور مرتب از آنها استفاده می شود، باید بین هر دو دانه مروارید یك گره زده شود تا به این وسیله از ساییدگی آنها جلوگیری شود. مزیت دیگر این گرهزدن آن است كه اگر گردنبند پاره شود، یك باره همه مرواریدها به زمین نخواهد ریخت.
عمر مروارید 100 تا 150 سال است. در گذشته فقط در سواحل دریاهای آبگرم مروارید یافت می شد كه بدون شك مهمترین آن خلیج فارس بوده است. بحرین نیز یكی از مراكز خرید و فروش مروارید بوده است. هم اکنون به دلیل پرورش انبوه در دیگر مناطق دنیا در این مناطق، تولید، صید و پرورش مروارید رونق كمتری دارد. امروزه بیشتر مرواریدها از سواحل ژاپن ، چین ، هندوستان و مرواریدهای درشت - كه به صورت گلابی یا گِـرد با طیف رنگی بسیار وجود دارند - از سواحل استرالیا و هائیتی وارد بازارها می شوند.
اشاره میشود، از اواخر قرن نوزدهم، صنعت پرورش مروارید در ژاپن پایه گذاری شد و از سال 1920 مرواریدهای پرورشی به صورت انبوه وارد بازارهای بینالمللی شد. برای تهیه این نوع مروارید روی صدف جراحی انجام می شود و عضو تشكیل دهنده مروارید را جایگزین می كنند. سپس طی یك تا دو سال مروارید در درون صدف تشكیل می شود.
مروارید را براساس شش معیار ارزیابی میكنند:
لایه صدفی؛ گوهر؛ رنگ؛ شكل؛ اندازه؛ بینقص بودن.
لایه صدفی بستگی به زمان وجود مروارید در درون صدف دارد و هر چه این لایه ضخیم تر باشد ، ارزش مروارید بیشتر خواهد بود. این لایه در اصطلاح عامیانه و بعضی از جواهر فروشان به چند پوست بودن مشهور است ؛ برای مثال می گویند سه پوست، یا یك پوست، كه منظور ضخامت لایه است. منظور از گوهر مروارید درخشش آن است كه باید مات و كدر نباشد.مرغوب ترین رنگ مروارید، سفید و سفید مایل به صورتی است، چون با رنگ پوست اكثر انسان ها متناسب است. بهترین شكل آن نیز كروی است و هر چه مروارید گردتر و درشت تر باشد گرانبهاتر است.
اشاره می شود، كیفیت مروارید راگوهر می گویند و به مرواریدهای نامنظم باروك(BAROQUE) گفته می شود.
گفتنی است از پودر مروارید در طب و در تهیه انواع لوازم آرایش استفاده می شود.
سنگ متولدین تیر ماه
سنگ ماه متولد تیر : یاقوت قرمز
سنگ ماه/ یاقوت قرمز
سنگ متولدین تیرماه ، یاقوت قرمز(RUBY) است. رنگ قرمز یاقوت سمبل عشق، میهن پرستی و خشم، و رنگ مورد علاقه كودكانِ پرخاشگر است. این سنگ در اروپا در اواخر قرون وسطی ، سنگ مورد علاقه كشیشان بود؛ آن را روی انگشتر می گذاشتند و می گفتند از بهشت آمده است. «یاقوت» بین سنگهای قرمز بیشترین خواهان را دارد و با ارزش ترین است. پس از الماس، یاقوت قرمز سخت ترین كانی محسوب میشود و در سایزهای بالاتر از پنج قیراط ، از الماس با ارزش تر است. در میان جواهرات به «سلطان سنگها» شهرت دارد.
یونانیان اعتقاد داشتند كه این سنگ به صاحبش نیروهای خاصی از جمله سلامتی ، دانش ، ثروت و موفقیت در عشق میدهد. همچنین آنها معتقد بودند اگر در سمت چپ لباس روی سینه با سنجاق سنگ یاقوتی بگذارند ، زندگی آنها همراه با صلح و صمیمیت می شبود و اگر سربازی آن را با خود داشته باشد شكستناپذیر می شود.
فلز رنگساز یاقوت قرمز« كروم» است. امروزه ذخایر یاقوت در برمه، تایلند ، سریلانكا و تانزانیا و معدن جدیدی در ماداگاسكار وجود دارد. بهعلاوه ، یاقوتهای قرمز را در كشور تولید كننده تراش می دهند. در بازار، انواع یاقوت قرمز بدلی مخصوصاً به شكل شیشه و دوبلت (DOBLET) یافت می شود. سنگ های مشابهی نیز وجود دارد كه رنگ آن مثل یاقوت قرمز است، اما در حقیقت آنها سنگ های گرانبهای دیگری هستند؛ از جمله اسپینل(SPINEL)، گارنت(GARNET) و نوعی تورمالین قرمز (RED TOURMALINE).
به تازگی یاقوتهای قرمز مصنوعی با خواص فیزیكی و اُپتیكی شبیه یاقوت نیز ساخته شده است؛ یكی از نشانهها برای تشخیص یاقوت اصل از بدل آن است كه سنگ ِاصل، اشعه فرابنفش را از خود عبور می دهد و انواع مصنوعی این ویژگی را ندارند.
یاقوت سرخ یكی از گرانبهاترین سنگهای جواهر محسوب می شود. درشت ترین یاقوت سرخ قابل تراش كه یافت شده 400 قیراط وزن دارد و در كشور برمه كشف شده است. یكی از درشت ترین یاقوتهای سرخ مشهور جهان «یاقوت سرخ ادوارد» است با وزن 167 قیراط كه در حال حاضر در موزه علوم طبیعی لندن قرار دارد. یاقوت سرخ ریوز(REVEES) با وزن 138 قیراط در ایالات متحده آمریکا و یاقوت سرخ لانگ استار(LONG STAR) با وزن 100 قیراط در موزه علوم طبیعی نیویورك نیز از معروف ترین یاقوتها هستند. جالب ترین یاقوت سرخ ، یاقوتی با نام «صلح» به وزن 43 قیراط است كه چون تاریخ كشف آن در سال 1919 میلادی همزمان با پایان یافتن جنگ جهانی اول بوده، آن را به این نام خواندهاند.
نكته جالب در مورد یاقوت قرمز، خواص درمانی آن برای جسم و روان است. از این سنگ برای بیماری های قلبی ، تنظیم جریان خون و تقویت غده فوق كلیه استفاده می شود.« یاقوت» فشارخون ِ پایین را افزایش می دهد و حالت ضعف و ناتوانی را از بین می برد. بینایی را تقویت می كند و جریان خون را در ناحیه چشمها به گردش می اندازد.
این سنگ توانایی، نیرو، زندگی، شهامت، شجاعت و تفكرات مثبت را تقویت می كند. یاقوت را به صورت مدال با زنجیر به طوری كه بالای قلب قرار گیرد استفاده می كنند.
سنگ متولدین مرداد ماه
سنگ ماه متولد مرداد : پریدوت
سنگ ماه / پریدوت
پریدوت (PERIDOT) گوهر زیبایی است كه هم جواهر فروشان و هم مردم عادی كمتر درباره ی آن اطلاعات دارند. این گوهر زیبا كه نام آن از زبان یونانی سرچشمه گرفته و معنی و مفهوم خاصی ندارد به رنگ سبز زیتونی و شفاف است و درخششی روغنی و شیشه ای دارد.
پریدوت تحت تأثیر اسید سولفوریك تجزیه می شود و بیشتر از معادن جزیرهِ سنتجان (SAINT JOHN) در دریای سرخ و نیز در برمه، استرالیا، برزیل و آفریقای جنوبی همراه با الماس استخراج می گردد.
باور عمومی این است كه همراه داشتن این سنگ به قلب نیرو می بخشد ، گردش خون را منظم می كند و باعث تقویت استخوان ها می شود.
به علاوه، وجود گردنبند پریدوت بر گردن خانمها وقار و جلوه خاصی به آنها می دهد و نیز باعث روشن بینی و بصیرت و غلبه بر اندوه و ناراحتی های روزانه خواهد شد. بلورهای زیبای پریدوت در دورانهای مختلف از معادن دریای سرخ توسط جنگجویان به اروپا آورده شده و بیشتر برای كلیساها مورد استفاده قرار می گرفته است.
این نگین به علت نداشتن سختی لازم، كمتر در جواهرات به كار می رود. به خانمهای متولد مرداد توصیه می شود یك نگین پریدوت را به صورت مدال با زنجیر به صورتی به گردن بیاویزند كه قسمت زیر آن با بدن تماس داشته باشد. در ضمن یادآوری می شود چون نگین پریدوت را به شكل زمرد تراش می دهند، بیشتر به صورت مدال و انگشتر می توان از آن استفاده كرد.
بزرگترین نگین پریدوت به وزن 310 قیراط است كه از معدن جزیره «سنت جان» استخراج شده و در موزهای در واشنگتن نگهداری می شود.
در قرن هجدهم، در روسیه از یك شهاب سنگ مقدار زیادی بلورهای سنگ پریدوت به دست آمد كه تماماً تراش داده شده و در آن كشور نگهداری می شود.
از جمله باورهای رایج گذشته در مورد پریدوت این است كه دریانوردان اعتقاد داشتند اگر این سنگ را به همراه داشته باشند در دریا راه خود را گم نمی كنند و سالم به مقصد خواهند رسید.
به هرحال گوهرها بیش از آن كه سمبل ماه های تولد، كشورها و یا سمبل ستارگان باشند، حكم پشتوانه مالی و سرمایه گذاری درازمدت را دارند. در حقیقت جواهرات سرمایههایی هستند كه ضمن اشغال كمترین جا، بیش از دیگر انواع سرمایه گذاری، از تورم و كاهش ارزش در امان هستند.
سنگ متولدین شهریور ماه
سنگ ماه متولد شهریور : یاقوت کبود (سفیر)
سنگ ماه/ یاقوت کبود (سفیر)
گوهری به رنگ آبی روشن تا تیره ؛ و سمبل صلح و رنگ تسكین دهنده و نوازشگر چشم.
یاقوت كبود یا سفیر (SAPPHIRE) سمبل واقعیت، وفاداری، عقل و تفكر است چنانكه گاه آن را «سنگ خردمندان» نیز می نامند.
در قرن نوزدهم جواهر شناسان متوجه شدند كه یاقوت كبود از خانواده كروندوم و عنصر رنگ در آن آهن و تیتانیوم است.
سفیر به رنگ های قرمز- قرمز روشن ، صورتی ، زرد و سبز وجود دارد كه همگی فرمول شیمیایی یكسان دارند و عناصر رنگ موجود در آنها باعث تنوع رنگ می شود.
یاقوت كبود و یاقوت قرمز سختی یكسان دارند و به همین دلیل برای دستگاههای برش دهنده و لیزر استفاده می شوند. موارد دیگر كاربرد آنها در ساخت نوك خودكار و صنعت ساعت سازی (برای پایه های چرخ دنده) است.
معادن مهم این سنگ در كشورهای استرالیا ، سری لانكا ، تایلند ، برمه ، كامبوج ، كشمیر ، كنیا ، تانزانیا ، افغانستان و ماداگاسكار است. دو معدن مهم در تایلند كه شهرت جهانی دارند عبارت اند از معدن چانتابوری(CHANTABURI) و كانجانبوری؛ كه چانتابوری محل عمده معاملات سنگ یاقوت است. اصولاًتایلنداز مشهورترین مراكز مهم تراش سنگ یاقوت و دیگر انواع سنگ های جواهر است. تایلند در حال حاضر یكی از كشورهای عمدهِ صادر كننده در این زمینه محسوب می شود.
به علاوه از قدیم معادن یاقوت كبود كشمیر در دنیا شهره بوده است، زیرا انواع سفیر استخراجی از این منطقه رنگ و جلای بسیار زیبا و مرغوبیت خاصی دارند.
سفیرهای درشت و مرغوب بسیار كمیابند و بعضی از انواع آن شهرت جهانی دارند؛ از جمله «ستاره هند» با وزن 536 قیراط در موزه علوم طبیعی نیویورك، «ستاره آسیا» به وزن 330 قیراط و «ستاره نیمه شب» به وزن 116 قیراط كه در آمریكا در موزه نگهداری می شوند. همچنین دو نگین یاقوت كبود به نام های «ادوارد» و «استوارت» در تاج پادشاهی انگلستان وجود دارد كه از یاقوتهای معروف هستند.
امروزه یاقوتهای كبود مصنوعی با خواص مشابه بلورهای طبیعی تولید شده است. از سوی دیگر، به تازگی با رواج طلای سفید، استفاده از یاقوت كبود در ساخت انواع زیورآلات - بهخصوص گردن آویز - متداول شده است. به علاوه، ساخت انواع حلقه نامزدی با یاقوت كبود در اوایل قرن بیستم باب شده كه هنوز- مخصوصاً در اروپا - مورد علاقه خانمها به ویژه دختر خانمهاست.
یاقوت كبود خواص مهمی دارد: از جمله این كه برای آرام كردن عصبانیت و تسكین اعصاب مؤثر است. اگر مدالی از یاقوت مرغوب ساخته شود به دارنده آن آرامش و ذهنی فعال خواهد داد. این سنگ اثرات درمانی بسیار دارد. اصولاً انواع گوهرهای طبیعی جزو پاك ترین و خالص ترین بلورها هستند و به طبع دارای انرژی ذخیره شدهِ فراوان كه هر كدام در شرایط خاص از طریق این انرژیها اثرات درمانی فراوان دارند.